Τι είναι η σαλπιγγογραφία;
Η σαλπιγγογραφία είναι μια εξέταση, κατά την οποία απεικονίζεται η κοιλότητα της μήτρας και ο αυλός των σαλπίγγων. Πρόκειται για μία ακτινολογική εξέταση, η οποία πραγματοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις διερεύνησης υπογονιμότητας. Μέσω αυτής της εξέτασης ελέγχεται η βατότητα των σαλπίγγων, δηλαδή η δυνατότητα τα σπερματοζωάρια μετά από μία επαφή να συναντήσουν τα ωάρια της γυναίκας. Επιπλέον ελέγχεται η μήτρα για τυχόν ανατομικές ανωμαλίες και λοιπές παθολογίες.
Πότε γίνεται η εξέταση;
Ιδανικά η σαλπιγγογραφία πρέπει να προγραμματίζεται μεταξύ 6ης και 11ης ημέρας από την έναρξη της εμμήνου ρύσεως, πριν την ωορρηξία. Αυτό συμβαίνει προκειμένου να αποφευχθεί πιθανή βλάβη σε περίπτωση αρχόμενης εγκυμοσύνης. Παράλληλα εξασφαλίζεται καλή απεικόνιση της ενδομητρικής κοιλότητας, πριν το ενδομήτριο αρχίσει να «παχαίνει» κατά το δεύτερο μισό του κύκλου.
Χρειάζεται κάποια ειδική προετοιμασία;
Πριν την σαλπιγγογραφία συνιστάται η αποφυγή σεξουαλικής επαφής. Ήπια αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη θα βοηθήσουν στην μείωση της ενόχλησης κατά την εξέταση, ενώ χορηγείται προληπτικά αντιβίωση για την αποφυγή λοιμώξεων.
Πώς πραγματοποιείται η σαλπιγγογραφία;
Η σαλπιγγογραφία πραγματοποιείται σε έναν ειδικό χώρο, στον οποίο υπάρχει το ειδικό ακτινολογικό μηχάνημα. Η ασθενής τοποθετείται σε στάση γυναικολογικής εξέτασης,. Εκεί τοποθετείται ο κολποδιαστολέας προκειμένου να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στον τράχηλο, όπως κατά τη λήψη τεστ Παπ.
Εφόσον ο τράχηλος καθαριστεί και προετοιμαστεί κατάλληλα τοποθετείται μέσα σε αυτόν ένας λεπτός καθετήρας μέσω του οποίου απελευθερώνεται η σκιαγραφική ουσία. Στη συνέχεια λαμβάνονται ακτινογραφίες προκειμένου να καταγραφεί η πορεία του σκιαγραφικού υλικού. Ο γιατρός μπορεί να σας ζητήσει να αλλάξετε θέση προκειμένου να γίνουν καλύτερα κάποιες λήψεις.
Συνήθως η εξέταση ολοκληρώνεται με μια ακτινογραφία σε όρθια θέση. Πρωταρχικός σκοπός της εξέτασης είναι να διαπιστωθεί πως το σκιαγραφικό υλικό έχει τελικά περάσει μέσα στην κοιλότητα και δεν έχουμε κάποια κατακράτηση υγρού στις σάλπιγγες (πχ. σε περίπτωση συμφύσεων). Αυτό σημαίνει ότι πληρούνται οι ανατομικές προϋποθέσεις για την επίτευξη εγκυμοσύνης.
Τι δείχνει η εξέταση;
Με την σαλπιγγογραφία εξακριβώνεται εάν υπάρχει στένωση ή απόφραξη των σαλπίγγων ή κάποια δομική ανωμαλία στην κοιλότητα της μήτρας. Παθολογικά ευρήματα στις σάλπιγγες περιλαμβάνουν:
- Συμφύσεις
- Στένωση
- Απόφραξη
- Διάταση (υδροσάλπιγγα)
Παθολογικά ευρήματα στην κοιλότητα της μήτρας περιλαμβάνουν:
- Ινομυώματα
- Πολύποδες
- Διάφραγμα μήτρας
- Δίκερος μήτρα
Στην περίπτωση που εντοπιστεί κάποια βλάβη ο γυναικολόγος θα σας συστήσει κάποιες επιπλέον εξετάσεις. Επιπλέον θα σχεδιάσει ένα θεραπευτικό πλάνο βασισμένο στα ευρήματα της εξέτασης και στις ανάγκες της κάθε ασθενούς.
Ποια είναι τα είδη σαλπιγγογραφίας;
Η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί με 2 τρόπους:
- Κλασσική σαλπιγγογραφία:
Στην περίπτωση αυτή πραγματοποιείται έγχυση σκιαγραφικού υλικού και στη συνέχεια λήψη ακτινογραφιών. Η κλασσική σαλπιγγογραφία συνοδεύεται κάποιες φορές από ενόχληση στο κάτω μέρος της κοιλιάς, λόγω της διάτασης της μήτρας που προκαλείται από την έγχυση του σκιαγραφικού.
- Υπερηχογραφική σαλπιγγογραφία (HYFOSY)
Στην περίπτωση αυτή πραγματοποιείται έγχυση σκιαγραφικού αφρού, ενώ η πορεία του διαπιστώνεται με διακολπικό υπέρηχο. Σε αυτό το είδος εξέτασης η ενόχληση είναι από ελάχιστη εώς ανύπαρκτη. Παράλληλα αποφεύγεται εντελώς η χορήγηση ακτινοβολίας μέσω ακτινογραφιών. Η εξέταση θεωρείται εξέλιξη της κλασσικής σαλπιγγογραφίας, ενώ το κόστος της είναι πιο υψηλό.
Σε ποιες περιπτώσεις δεν μπορεί να γίνει σαλπιγγογραφία;
Η σαλπιγγογραφία είναι μία απόλυτα ασφαλής εξέταση. Ωστόσο δεν πρέπει να πραγματοποιείται σε περιπτώσεις παρουσίας:
- Εγκυμοσύνης (ακόμα και υπόνοια αυτής)
- Φλεγμονώδους πυελικής νόσου
- Ανεξήγητης κολπικής αιμορραγίας
- Πρόσφατο χειρουργείο μήτρας
- Αλλεργίας σε ιωδιούχα σκιαγραφικά (προτιμάται HYFOSY)
Τι γίνεται μετά την εξέταση;
Μετά την σαλπιγγογραφία και για 1-2 ημέρες μετά είναι πιθανό να υπάρχουν αυξημένες κολπικές εκκρίσεις καθώς και μικρή ποσότητα αίματος. Συνιστάται η αποφυγή χρήσης ταμπόν ενώ δεν υπάρχει αντένδειξη σεξουαλικών επαφών.
Πιθανές ενοχλήσεις τις πρώτες ώρες είναι:
- Ήπιος πόνος στην κοιλιά
- Ζάλη ή τάση για εμετό λόγω ερεθισμού της κοιλιάς από τη σκιαγραφική ουσία
Σαλπιγγογραφία και διερεύνηση γονιμότητας – Συμπέρασμα
Η σαλπιγγογραφία αποτελεί μία πολύτιμη εξέταση που πραγματοποιείται κυρίως στα πλαίσια της διερεύνησης υπογονιμότητας ενός ζευγαριού. Αποτελεί δε βασικό πυλώνα, όχι μόνο της διάγνωσης αλλά και της κατάρτισης ενός εξατομικευμένου πλάνου υποστήριξης της γονιμότητας. Η επιδέξια χρήση της εξέτασης θα οδηγήσει τελικά στη βελτιστοποίηση των πιθανοτήτων επίτευξης εγκυμοσύνης.
Ο Δρ. Ιωάννης Ράπτης, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, απόφοιτος της Ορμονικής Σχολής της Φρανκφούρτης (Frankfurter Hormonschule) και ¨Certified Practitioner¨ της Διεθνούς Εταιρείας Γυναικολογικής και Αναπαραγωγικής Ενδοκρινολογίας (ISGE) διαθέτει πολυετή εμπειρία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με γνωστοποιημένα ποσοστά επιτυχίας πάνω από τον διεθνή και ελληνικό μέσο όρο.
Για εξειδικευμένη καθοδήγηση και υποστήριξη σε κάθε θέμα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ο γιατρός και η ομάδα του βρίσκονται στην διάθεσή σας. Επικοινωνήστε μαζί μας.