Ο Ιωάννης Κ. Ράπτης είναι διαπιστευμένος ιατρός (τίτλος MIC II) για την πραγματοποίηση λαπαροσκοπικών και υστεροσκοπικών επεμβάσεων υψηλού βαθμού δυσκολίας από τη Γερμανική Εταιρεία Γυναικολογικής Ενδοσκόπησης (AGE). Στην πλειοψηφία των ασθενών παρέχεται η δυνατότητα λαπαροσκοπικών-ρομποτικών επεμβάσεων χωρίς νοσηλεία. Βιογραφικό ιατρού >>
Ακολουθήστε μας
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι μια ενδοκρινική πάθηση, η οποία εμφανίζεται συχνά σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και προκαλεί κυρίως:
Δεν είναι λίγες μάλιστα οι φορές που η πάθηση προκαλεί και προβλήματα υπογονιμότητας.
Οι γυναίκες με τη συγκεκριμένη ενδοκρινοπάθεια χαρακτηρίζονται από προβληματική ωρίμανση ωαρίων, με αποτέλεσμα αυτά να συσσωρεύονται δίχως να μπορεί να επέλθει ωορρηξία. Τα ωάρια αυτά παράγουν αυξημένες ποσότητες ανδρογόνων με αποτέλεσμα να εμφανίζονται τα συμπτώματα της νόσου.
Οι περισσότερες ασθενείς δε γνωρίζουν πως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι στον πυρήνα του μία διαταραχή του μεταβολισμού του οργανισμού. Γι’ αυτόν τον λόγο συναντάται συχνότερα σε υπέρβαρες ασθενείς, ενώ αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη.
Επιπλέον πολύ συχνά συγχέεται, ακόμη και από τους ίδιους τους επαγγελματίες υγείας, η πολυκυστική εμφάνιση των ωοθηκών – η οποία μπορεί να οφείλεται σε ποικίλες διαταραχές – με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, του οποίου η διάγνωση πραγματοποιείται με συγκεκριμένα κριτήρια και δεν στηρίζεται απλά σε έναν υπέρηχο.
Η διάγνωση του συνδρόμου στηρίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία περιλαμβάνουν τη χαρακτηριστική εικόνα των ωοθηκών στον υπερηχογραφικό έλεγχο, την ύπαρξη συμπτωμάτων υπερανδρογονισμού (έντονη τριχοφυΐα, ακμή κτλ.), την εμφάνιση καθυστερήσεων στην περίοδο καθώς και συγκεκριμένη εικόνα στις ορμονικές εξετάσεις της ασθενούς.
Η θεραπεία του συνδρόμου είναι πολύπλευρη και προσαρμόζεται στα συμπτώματα, την ηλικία, τον οικογενειακό προγραμματισμό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς ξεχωριστά.
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η αερόβια άσκηση και η απώλεια βάρους, σε περίπτωση υπέρβαρων ασθενών, αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας. Στην αντιμετώπιση των μεταβολικών προεκτάσεων του συνδρόμου συμβάλλουν επίσης και σύγχρονα συμπληρώματα διατροφής με ινοσιτόλη.
Σε νέες γυναίκες, οι οποίες επιθυμούν απλά να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα, τα οποία προκαλεί το σύνδρομο, η χορήγηση αντισυλληπτικών χαπιών αποτελεί άλλη μια καλή θεραπευτική επιλογή, η οποία ωστόσο δε στοχεύει στην αιτία του προβλήματος.
Σε γυναίκες, οι οποίες βρίσκονται σε προσπάθεια τεκνοποίησης, ειδικά φαρμακευτικά σκευάσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον δραστικότερο έλεγχο του μεταβολικού προβλήματος και την επαναφορά του φυσιολογικού κύκλου. Την ίδια στιγμή υπάρχει δυνατότητα φαρμακευτικής πρόκλησης ωορρηξίας με σκοπό την επίτευξη εγκυμοσύνης με φυσιολογικές επαφές.
Στις ελάχιστες περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν, το ωοθηκικό drilling αποτελεί ένα ακόμη όπλο στην φαρέτρα του γυναικολόγου. Πρόκειται για μια λαπαροσκοπική επέμβαση, κατά την οποία ο χειρουργός αφαιρεί έναν σημαντικό αριθμό κυστιδίων από τις ωοθήκες, με αποτέλεσμα την ελάττωση των ανδρογόνων και τη σταθεροποίηση του κύκλου. Τα ευεργετικά αποτελέσματα και η αύξηση της πιθανότητας γονιμοποίησης είναι τεκμηριωμένη για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών από την ημέρα της επέμβασης.
Πρέπει να γνωρίζουμε πως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι στη βάση του ένα πρόβλημα του μεταβολισμού. Γι΄αυτό η σωστή διατροφή, η αερόβια άσκηση και η απώλεια βάρους παίζουν σημαντικό ρόλο στην ρύθμιση του συνδρόμου και συνεπώς της περιόδου. Στην πράξη μία απώλεια βάρους 7-10 % αρκεί συνήθως για την επαναφορά του κύκλου αλλά και την άμβλυνση των συμπτωμάτων υπερανδρογονισμού (ακμή, τριχόπτωση, λιπαρό δέρμα κτλ.).
Η γυμναστική μέσω της απώλειας βάρους αλλά και την ευεργετική της επίδραση στον μεταβολισμό συμβάλλει αποφασιστικά στην αντιμετώπιση του συνδρόμου. Η τακτική αερόβια άσκηση (π.χ. περπάτημα, ελαφρύ τρέξιμο, κολύμπι κτλ.) έχει αποδειχθεί πως είναι εξαιρετικά αποτελεσματική. Μάλιστα ο συνδυασμός αερόβιας άσκησης και απώλειας βάρους έχει αποδειχθεί πως υπερτερεί έναντι οποιασδήποτε φαρμακευτικής θεραπείας.
Είναι πολύ πιθανό μια γυναίκα που έχει το σύνδρομο να βιώνει διακυμάνσεις στη διάθεσή της. Η ορμονική ανισορροπία του συνδρόμου, οι καθυστερήσεις της περιόδου καθώς και τα συμπτώματα υπερανδρογονισμού που σχετίζονται με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ενδέχεται να επιβαρύνουν σημαντικά τη γυναικεία ψυχολογία.
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι εώς έναν βαθμό στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών υπάρχει γενετική προδιάθεση. Αυτό σημαίνει πως γυναίκες από μητέρες που είχαν το σύνδρομο είναι πιο πιθανό να το εμφανίσουν. Όπως βέβαια σε κάθε γενετική προδιάθεση, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και ο τρόπος ζωής μπορούν να ενισχύουν ή να μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου.
Τα αντισυλληπτικά χάπια αποτελούν μία πολύ καλή επιλογή για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του συνδρόμου σε νεαρές ασθενείς με ταυτόχρονη επιθυμία αντισύλληψης. Στην ουσία τα αντισυλληπτικά δεν θεραπεύουν το σύνδρομο αλλά ρυθμίζουν τον κύκλο και μειώνουν τα συμπτώματα υπερανδρογοναιμίας για το χρονικό διάστημα της χρήσης τους. Μόλις η λήψη τους σταματήσει τα συμπτώματα του συνδρόμου επιστρέφουν.
Μια γυναίκα, η οποία πάσχει από το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι πιθανό να δυσκολευτεί να τεκνοποιήσει. Αυτό συμβαίνει διότι το σύνδρομο εμποδίζει ή καθυστερεί την ωορρηξία. Συνεπώς η ασθενής δυσκολεύεται να προβλέψει τις γόνιμες μέρες, ενώ αυτές είναι λιγότερες σε σχέση με μία γυναίκα, η οποία εμφανίζει τακτική περίοδο.
Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές καταστάσεις. Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μία διαταραχή του μεταβολισμού και της λειτουργίας των ωοθηκών. Στις ωοθήκες δεν παρατηρούνται κύστες αλλά πολλά μικρά ωοθυλάκια (<1cm), τα οποία συγκεντρώνονται στην περιφέρεια των ωοθηκών. Αντιθέτως οι κύστες ωοθηκών είναι μεγαλύτερα κυστικά μορφώματα (συνήθως >2cm), τα οποία δεν οφείλονται σε κάποια ορμονική διαταραχή και τις περισσότερες φορές εξαφανίζονται χωρίς καμία θεραπευτική παρέμβαση.
