Κατάψυξη ωαρίων – Πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και μερικές σκέψεις

Κατάψυξη ωαρίων – Πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και μερικές σκέψειςΤο προβαλλόμενο πλεονέκτημα της κατάψυξης ωαρίων είναι γνωστό:

Τέρμα με το άγχος της μητρότητας. Με την κατάψυξη συντηρούμε τα νεανικά μας ωάρια για όσο χρόνο χρειαζόμαστε, αφοσιωνόμαστε στην επαγγελματική μας καριέρα και κάποια στιγμή αργότερα, όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές, τα χρησιμοποιούμε για να αποκτήσουμε παιδί με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Είναι ωστόσο τα πράγματα τόσο απλά; Σε τι κατάσταση βρίσκονται τα ωάριά μας μετά την απόψυξη; Ποιες είναι οι πιθανότητες γονιμοποίησης με αυτή τη μέθοδο; Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν; Ποιες είναι οι κοινωνικές παράμετροι του θέματος;

Θα προσπαθήσουμε να θέσουμε κάποια σημεία αναφοράς ώστε να βοηθήσουμε στον προσανατολισμό όλων εκείνων των γυναικών, οι οποίες για διαφορετικούς λόγους η καθεμιά σκέφτεται να καταφύγει στη σύγχρονη αυτή μέθοδο.

Τα βασικά βήματα της κατάψυξης ωαρίων

Η διαδικασία περιλαμβάνει την ορμονική διέγερση των ωοθηκών της γυναίκας όπως και στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ακολουθεί η απομάκρυνση των ωαρίων διακολπικά με τη βοήθεια ειδικής βελόνας και η κρυοσυντήρηση τους για όσο διάστημα χρειαστεί. Όταν η γυναίκα το επιθυμήσει, ακολουθεί η εξωσωματική γονιμοποίηση των ωαρίων, η προετοιμασία του ενδομητρίου της με ειδικά φάρμακα και η εμβρυομεταφορά μέσα στη μήτρα.

Πως ξεκίνησε η κατάψυξη ωαρίων;

Η μέθοδος αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 90’ για τη διατήρηση της γονιμότητας σε καρκινοπαθείς ασθενείς. Αυτό επιτυγχάνεται με την κρυοσυντήρηση υγειών ωαρίων πριν από επιθετικές και επικίνδυνες για τη γονιμότητα χημειοθεραπευτικές ή ραδιοθεραπευτικές (ακτινοβολίες) συνεδρίες. Μετά τη θεραπεία της κακοήθειας τα ωάρια αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη τεκνοποίησης.

Να υπενθυμίσουμε πως ο αριθμός των ωαρίων για κάθε γυναίκα είναι καθορισμένος από τη στιγμή της γέννησης. Αυτά δεν ανανεώνονται και γερνούν μαζί με τη γυναίκα χάνοντας σταδιακά την υγιή γονιμοποιητική τους ικανότητα.

Πως φτάσαμε στο ¨social freezing¨, δηλαδη στην κατάψυξη ωαρίων για κοινωνικούς (μη ιατρικούς) λόγους;

Η ιδέα είναι απλή. Δίνεται η δυνατότητα σε γυναίκες χωρίς άμεση επιθυμία τεκνοποίησης να αποθηκεύσουν υγιή και νεανικά ωάρια προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν αργότερα. Δηλαδή σε μια ηλικία που τα αποθέματα των ωοθηκών τους είναι ενδεχομένως ποσοτικά αλλά και ποιοτικά ανεπαρκή, καθιστώντας μία φυσιολογική ή υποβοηθούμενη προσπάθεια γονιμοποίησης ιδιαίτερα προβληματική.

Από τη στιγμή μάλιστα που δύο εταιρείες κολοσσοί, η Facebook και η Apple, αποφάσισαν να χρηματοδοτήσουν την παραπάνω τεχνική για τις υπαλλήλους τους, το θέμα έλαβε τεράστια προβολή και απέκτησε τα χαρακτηριστικά μόδας, τα οποία διατηρεί μέχρι και σήμερα.

Τα μειονεκτήματα της κατάψυξης ωαρίων

Ο κοινά αποδεκτός κίνδυνος έχει να κάνει κυρίως με την πιθανότητα εμφάνισης υπερδιέγερσης των ωοθηκών κατά τη διάρκεια της ορμονικής θεραπείας,  με αποτέλεσμα την εμφάνιση ναυτίας, εμετών και κοιλιακού πόνου, που σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να απαιτήσουν τη νοσηλεία των ασθενών.

Επιπλέον πολλοί μιλούν για αύξηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού, της μήτρας και των ωοθηκών, με τα αποτελέσματα ωστόσο των ερευνών να παραμένουν μέχρι σήμερα αντιφατικά.

Παράλληλα  οι γυναίκες, οι οποίες θα επιθυμήσουν να τεκνοποιήσουν με τα κατεψυγμένα τους ωάρια, θα εκτεθούν στα ρίσκα της εξωσωματικής γονιμοποίησης αλλά και στα μειονεκτήματα της τεκνοποίησης σε μεγάλη ηλικία. Αυτά έχουν να κάνουν κυρίως με την πιθανότητα πολύδυμης κύησης, εμφάνισης υπέρτασης και διαβήτη στην εγκυμοσύνη, πρόωρου τοκετού, πραγματοποίησης καισαρικής τομής και γέννησης μωρού με υπολειπόμενο σωματικό βάρος.

Βέβαια οι νέες, υγιείς και γόνιμες γυναίκες που υποβάλλονται στην μέθοδο θα πρέπει να γνωρίζουν πως τα δεδομένα σχετικά με τους παραπάνω κινδύνους βασίζονται σε μελέτες ενός διαφορετικού πληθυσμού γυναικών,  μεγαλύτερων δηλαδή ηλικιακά γυναικών, με πιο γηρασμένα ωάρια και με προβλήματα υπογονιμότητας.

Σημαντικές γνώσεις για την κατάψυξη ωάριων

    • Ο σπουδαιότερος παράγοντας που καθορίζει την πιθανότητα επιτυχούς τεκνοποίησης με τη μέθοδο είναι η ηλικία, στην οποία πραγματοποιείται η λήψη των ωαρίων προς κατάψυξη. Η κρυοσυντήρηση έχει νόημα σε ωάρια γυναικών κάτω των 30 ή το πολύ 35 ετών. Μόνο έτσι μπορεί να εξασφαλιστεί η λήψη επαρκούς αριθμού ωαρίων (10 – 15 ωάρια), η ελαχιστοποίηση των βλαβών κατά την διαδικασία κατάψυξης και απόψυξης των ωαρίων, η δημιουργία ενός γενετικά άρτιου εμβρύου και η αποφυγή σημαντικών επιπλοκών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στόχος άλλωστε της κρυοσυντήρησης ωαρίων δεν είναι απλά η γονιμοποίηση της γυναίκας αλλά η γέννηση ενός υγιούς παιδιού.

 

    • Η κρυοσυντήρηση ωαρίων σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί εγγύηση τεκνοποίησης. Η μέθοδος βελτιστοποιεί τις πιθανότητες γονιμοποίησης σε μεγάλη ηλικία μέσω της δυνατότητας χρήσης νεότερων ωαρίων στην εξωσωματική γονιμοποίηση, ωστόσο δεν υποκαθιστά επουδενί τα οφέλη μιας φυσιολογικής γονιμοποίησης σε νεαρή βιολογικά ηλικία.

 

  • Η κατάψυξη ωαρίων συνοδεύεται από ένα σημαντικό κόστος. Σε πολύ γενικές γραμμές η διαδικασία συλλογής και κατάψυξης των ωαρίων κυμαίνεται στα 2000 ευρώ, με επιπλέον 300 ευρώ ανά έτος φύλαξης και εν συνεχεία περίπου 3000 ευρώ για κάθε προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης, χωρίς στις τιμές αυτές να περιλαμβάνεται το κόστος των φαρμάκων. Συνεπώς μια γυναίκα, η οποία στα 33 της χρόνια αποφασίζει να καταψύξει τα ωάριά της και καταφέρνει να μείνει έγκυος από την πρώτη κιόλας προσπάθεια εξωσωματικής στην ηλικία των 40 ετών, πρέπει να υπολογίζει ένα ελάχιστο κόστος που κυμαίνεται στα 7.000 – 8.000 ευρώ.

Τροφή για σκέψη σχετικά με την κατάψυξη ωαρίων

Η κρυοσυντήρηση ωαρίων για κοινωνικούς λόγους (social freezing) χρησιμοποιεί ιατρική τεχνολογία για να απαντήσει σε ένα μη ιατρικό πρόβλημα, δηλαδή τη φυσική διαδικασία γήρανσης. Για τον λόγο αυτό η συζήτηση καλό θα ήταν να μην περιοριστεί στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της μεθόδου αλλά να  ασχοληθεί και με τις κοινωνικές προεκτάσεις του θέματος.

Η σύγχρονη αυτή μέθοδος αποτελεί μια πολύτιμη αναπαραγωγική επιλογή για πολλές γυναίκες.  Ωστόσο η μη σφαιρική ανάδειξη του θέματος από τα media  καθώς επίσης και η εργοδοτική ή ασφαλιστική κάλυψη μέρους των εξόδων για τη διαδικασία δημιουργεί την ψευδαίσθηση πως η παραπάνω μέθοδος αποτελεί τον καλύτερο (αν όχι τον μοναδικό) τρόπο προκειμένου να αποκτήσει κανείς ένα υγιές παιδί στο μέλλον, ενώ αυξάνει υποσυνείδητα την πίεση στις γυναίκες να καταψύξουν τα ωάρια τους.

Καλό θα ήταν η κάθε γυναίκα ελεύθερα και ανεξάρτητα να ορίζει τη θέση που καταλαμβάνει η μητρότητα στην δική της γυναικεία φύση και να της αποδίδει την αξία που της αναλογεί. Η απόκτηση ενός γενετικά συσχετισμένου παιδιού (που φέρει δηλαδή τα γονίδιά μας) καλώς ή κακώς δεν είναι το ίδιο σημαντικό ούτε αποτελεί προτεραιότητα για κάθε γυναίκα. Η γονιμοποίηση με δανεικά ωάρια, η υιοθεσία, ο θεσμός του ανάδοχου γονέα είναι μερικοί μόνο από τους μηχανισμούς, οι οποίοι κατέχουν ιδιαίτερο κοινωνικό ρόλο και οφείλουν επίσης να αναδεικνύονται. Παράλληλα η λογική του ¨πρέπει να τα συνδυάσω όλα¨ (οικογένεια και καριέρα δηλαδή) δεν αποτελεί μονόδρομο, αφού η μητρότητα δεν αποτελεί τον πυρήνα της γυναικείας φύσης κάποιων γυναικών.

Τέλος η προβολή της κατάψυξης ωαρίων ως μια ασφαλιστική δικλείδα, η οποία επιτρέπει σε νέες, γόνιμες γυναίκες να  αξιοποιήσουν το χρόνο τους προκειμένου να βρουν τον ιδανικό μακροχρόνιο σύντροφο, να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, να επιτύχουν οικονομική σταθερότητα ή να προωθήσουν τους επαγγελματικούς τους στόχους χωρίς να ανησυχούν για την μελλοντική τους γονιμότητα, μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η αναπαραγωγική συμπεριφορά πολλών γυναικών και να λειτουργήσει παραπλανητικά.

Συμπερασματικά

Υπό το πρίσμα της αμφιλεγόμενης φύσης της κατάψυξης ωαρίων, με θέσεις και απόψεις που προέρχονται από διαφορετικές πηγές και ανταγωνίζονται η μία την άλλη, οι γιατροί έχουν την υποχρέωση να εφοδιάζουν τις ασθενείς τους με ακριβείς και ισορροπημένες πληροφορίες γύρω από το θέμα και να θέσουν το συγκεκριμένο ζήτημα στη βάση μίας γενικότερης ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ.

Την ίδια στιγμή που η κατάψυξη ωαρίων ανοίγει νέους ορίζοντες για γυναίκες με σοβαρά προβλήματα υγείας ή ακόμα και για γυναίκες, οι οποίες για προσωπικούς λόγους ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΙ να αναβάλλουν την προσπάθειά τους για τεκνοποίηση, θα ήταν λάθος να χρησιμοποιηθεί ως λύση στη σύγκρουση μεταξύ μητρότητας και καριέρας.

Μια υγιής γυναίκα, η οποία στην ηλικία των 35 ετών έχει βρει τον κατάλληλο σύντροφο αλλά αποφασίζει για λόγους επαγγελματικής ανέλιξης να αναβάλει την απόκτηση ενός παιδιού, αποτελεί ένα φαινόμενο με κοινωνικοοικονομικές, ψυχολογικές και ηθικές προεκτάσεις, το οποίο οφείλει να αντιμετωπιστεί με τη δέουσα σοβαρότητα, προς όφελος όχι μόνο της ίδιας της γυναίκας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας.

Στο ιατρείο του Ι. Κ. Ράπτη τα προβλήματα υπογονιμότητας αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ¨Γερμανικής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας¨ (DGGG) και της ¨Ορμονικής Σχολής της Φρανκφούρτης, Γερμανία¨ (Frankfurter Hormonschule)
Στο ιατρείο του Ι. Κ. Ράπτη τα προβλήματα υπογονιμότητας αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ¨Γερμανικής Εταιρείας Μαιευτικής και Γυναικολογίας¨ (DGGG) και της ¨Ορμονικής Σχολής της Φρανκφούρτης, Γερμανία¨ (Frankfurter Hormonschule)

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο